Toen ik onlangs een ijskoffie bestelde in een restaurant, zag ik op mijn tafel een bordje met de tekst ‘’. Wat ontbreekt er in jouw drankje? Daar is een reden voor.’
Ik keek om me heen en zag dat bij geen van de drankjes op het dienblad van de ober plastic rietjes zaten. Waarom dwingt mijn restaurant een einde aan deze eeuwenoude traditie?
Plasticverboden zijn momenteel een ware rage. Sommige landen zijn begonnen met het wettelijk verbieden van alle soorten plastic: bestek, flessen en tassen, die vaak één keer worden gebruikt en vervolgens worden weggegooid. Het Europees Parlement heeft woensdag een interimovereenkomst ondertekend om tien soorten plastic voor eenmalig gebruik – inclusief plastic bestek en rietjes – tegen 2021 te verbieden, meldt Popular Science.
We begonnen plastic te gebruiken eind 19e eeuw, nadat celluloid was uitgevonden. Hoewel plastic in de jaren vijftig op grote schaal door consumenten werd gebruikt, is het pas de afgelopen twintig jaar dat plastic voor eenmalig gebruik, zoals tassen en rietjes, goedkoper, handiger en gebruikelijker is geworden dan hun papieren tegenhangers. Pas toen hebben we de echte hausse in kunststoffen gezien – en het daaruit voortvloeiende plasticafval.
De afgelopen jaren is er sprake van groeiende bezorgdheid over het toenemende aantal plastic artikelen voor eenmalig gebruik die onderdeel gaan uitmaken van ons dagelijks leven. Eén daarvan is het plastic rietje, waarvan miljarden jaarlijks in cafés en restaurants worden geserveerd of als onderdeel van afhaalmaaltijden.
In de Verenigde Staten worden dagelijks naar schatting 500 miljoen plastic rietjes voor eenmalig gebruik gebruikt, terwijl dit in Europa 25,3 miljard per jaar is.
Maar wat gebeurt er als deze plastic rietjes worden gebruikt en weggegooid?
1. Plastic rietjes zijn niet biologisch afbreekbaar
Waarom zijn plastic rietjes slecht voor het milieu? In tegenstelling tot natuurlijke materialen zoals papier, hout of katoen, is het polypropyleen dat wordt gebruikt om de meeste plastic wegwerprietjes te maken, niet biologisch afbreekbaar. Dit betekent dat zodra plastic rietjes op stortplaatsen liggen, kleine organismen zoals insecten of bacteriën deze niet kunnen afbreken door ze op te eten, en ook niet kunnen worden afgebroken tot gemakkelijk herbruikbare verbindingen (zoals koolstofdioxide of water). In plaats daarvan zullen de rietjes eenvoudigweg worden afgebroken en in de loop van 200 jaar geleidelijk worden afgebroken tot kleine deeltjes, ook wel bekend als microplastics, die schadelijke chemicaliën afgeven, zoals bisfenol A of BPA, die niet alleen zelf potentieel kankerverwekkend zijn, maar ook schadelijke verontreinigingen aantrekken. En ze zullen voor altijd blijven bestaan en zullen rechtstreeks schade toebrengen aan het milieu en de wezens op aarde.
2. Plastic rietjes zijn moeilijk te recyclen
Plastic rietjes zijn niet alleen niet biologisch afbreekbaar, maar ze zijn na gebruik ook moeilijk te recyclen. Volgens informatie wordt van de 8,3 miljard ton plastic slechts 9% gerecycled. Plastic rietjes van polypropyleen zijn geclassificeerd als klasse 5-kunststoffen, waarvan de kans nog kleiner is dat ze worden gerecycled. Het uiteindelijke resultaat is dat het naar stortplaatsen wordt gestuurd en wordt afgebroken tot microplastics.
3. Plastic rietjes vervuilen onze oceanen en waterwegen
Plastic rietjes op stortplaatsen gooien en ze langzaam laten afbreken is nooit een milieuvriendelijke oplossing. De realiteit is echter dat gebruikte plastic rietjes vaak een nog slechtere bestemming hebben: onze oceanen. In 2015 werd in Science een baanbrekend onderzoek naar plastic in de oceaan gepubliceerd. Onderzoekers ontdekten dat we in één jaar tijd 275 miljoen ton plastic afval produceren, waarbij tussen de 4,8 miljoen en 12,7 miljoen ton in de oceaan terechtkomt.” 8 miljoen ton plastic komt overeen met 5 zakken gevuld met plastic komt langs elke voet van de kustlijn van de wereld in de oceaan terecht”, zei Jenna Jambeck, hoofdauteur van het onderzoek, tijdens een panel van 2015 bij de American Association for the Advancement of Science. Dat is enorm.”
Vooral plastic rietjes zullen waarschijnlijk in onze waterwegen terechtkomen.
Ten eerste vormen ze een aanzienlijk deel van het zwerfvuil op het strand, en omdat plastic rietjes klein en licht zijn, worden ze vaak door de wind uit afvalcontainers, vuilniswagens en stortplaatsen geblazen.
Vervolgens kunnen ze snel hun weg vinden naar de waterwegen en in de oceaan terechtkomen.
Ten slotte kunnen rietjes, samen met andere kleine plastic voorwerpen, worden ingeslikt door vogels die op stortplaatsen scharrelen. Omdat rietjes niet biologisch afbreekbaar zijn, blijven ze tot de dood in de maag van de vogel. De vogels zelf worden biologisch afgebroken en laten plastic rietjes achter die net als voorheen worden weggeblazen of in de waterwegen worden gespoeld.
Zodra plastic rietjes in de oceaan terechtkomen, stapelen ze zich op met ander plastic afval en vormen ze enorm drijvend afval op het oceaanoppervlak. Dit afval kan voorkomen dat zonlicht algen en plankton onder water bereikt, waardoor ze licht niet kunnen omzetten in essentiële voedingsstoffen. Als algen- en planktonpopulaties worden bedreigd, kan dit gevolgen hebben voor het hele mariene voedselweb. Op de lange termijn zou dit ertoe kunnen leiden dat er minder zeevruchten beschikbaar zijn voor mensen.
Plastic rietjes zijn misschien klein, maar als we er jaarlijks miljarden van gebruiken, leveren ze een aanzienlijke bijdrage aan het plastic afval in onze oceanen. Wetenschappers voorspellen zelfs dat als we plastic in het huidige tempo in onze oceanen blijven laten binnendringen, er in 2050 meer plastic (in gewicht) zal zijn dan vis.
4. Plastic rietjes zijn slecht voor het zeeleven
Het is natuurlijk onmogelijk dat een dergelijke hoeveelheid plastic afval onze oceanen binnendringt zonder negatieve gevolgen voor de zee- en kustdieren die in en nabij het water leven. Er wordt geschat dat ongeveer 800 verschillende soorten worden getroffen door plasticvervuiling in de zee, en dat jaarlijks minstens 100.000 zeezoogdieren sterven als gevolg van plasticafval.
Uit een PNAS-onderzoek bleek dat 90 procent van alle zeevogels plastic binnenkrijgt. Een deel van de reden waarom plastic het zeeleven doodt, is wurging of verstikking.
Maar de grotere reden waarom plastic zo gevaarlijk is, is dat er bij de afbraak giftige chemicaliën vrijkomen, zoals bisfenol A (BPA). BPA bootst oestrogeen na, verstoort onze hormonen en kan kanker veroorzaken. Uit een recent onderzoek is gebleken dat plastic ook koraalriffen doodt door ze vatbaarder te maken voor ziekten. Hoewel het onmogelijk is om de effecten van plastic rietjes alleen te tellen, wordt aangenomen dat 90 procent van de zeevogels al een of andere vorm van plastic uit de oceaan heeft binnengekregen, en dat in 2050 99 procent van de soorten hierdoor zou kunnen worden getroffen. Dit zou ertoe kunnen leiden dat een zeevogel of een zoogdier van de honger omkomt als hij grote hoeveelheden plastic binnenkrijgt; Als hij het gewicht in zijn maag voelt, denkt hij dat hij al gegeten heeft en heeft hij geen prikkel om genoeg voedsel te vinden om in leven te blijven.
Verstrikt raken in plastic afval is een ander groot probleem voor het leven in zee. In 2015 ging een video van een zeeschildpad waarbij een stuk plastic stro uit zijn neus werd verwijderd door een groep mariene biologen online viraal. De film schokte miljoenen kijkers, verhoogde het bewustzijn van de gevaren van plasticvervuiling en gaf kracht aan de beweging om plastic rietjes voor eenmalig gebruik helemaal te verbieden.
Microplastics zullen onvermijdelijk in ons voedsel terechtkomen – via de vis op ons bord en het water in onze flessen. Maar onderzoekers weten nog steeds niet hoe giftig microplastics zijn als we ze op deze manier consumeren.
Waar zijn rietjes verboden?
Het verbieden van plastic rietjes zal de komende jaren waarschijnlijk een standaardinitiatief worden. Over de hele wereld ondernemen landen en staten actie om ons milieu schoon te maken door plastic voor eenmalig gebruik te verbieden of te beperken, waaronder New York City, Seattle, Miami Beach, Vancouver, Hawaii, Californië, Engeland, Schotland en Taiwan. Andere locaties en organisaties die rietjes hebben verboden of stopgezet, zijn onder meer
Koninklijke cadeauwinkels en musea in het Verenigd Koninkrijk (op verzoek van koningin Elizabeth II)
Diverse leden van de Vereniging van Dierentuinen en Aquaria
De Universiteit van Portland
Het Kunstinstituut van Chicago
McDonald's (Verenigd Koninkrijk)
In de VS hebben Californië, Oregon en Hawaï al plasticverboden ingevoerd, terwijl de EU 2021 als deadline heeft gesteld voor het verbieden van plastic voor eenmalig gebruik.
De dagen van plastic rietjes voor eenmalig gebruik zijn geteld en vervangen door milieuvriendelijkere opties. Individuen kunnen ervoor kiezen om biologisch afbreekbare rietjes van suikerrietbagasse en koffiedikrietjes te kopen, die in de natuurlijke omgeving biologisch worden afgebroken tot kooldioxide en water zonder schade aan het milieu of aan levende organismen te veroorzaken. Ze kunnen ook worden gebruikt bij commerciële compostering en thuiscompostering. Als alternatief worden herbruikbare rietjes, zoals die van glas of roestvrij staal, aanbevolen.
Deze positieve veranderingen zijn een hoopvol teken dat het probleem van plastic rietjes en hun impact op het milieu binnenkort tot het verleden zal behoren. Rol nu onze mouwen op, ruim onze oceanen op, steun onze zeedieren en laat ongerepte stranden achter voor toekomstige generaties.
